Ateliers 1-1-9 - Anke AMO Akerboom, Mirko Krabbé Vijfentwintig bekende dichters onder wie Jan Baeke, F. Starik, Maria Barnas en de Stadsdichter van Amsterdam Mustafa Stitou schreven op uitnodiging van de organisator Ateliers 1-1-9, met de dichtregel en/of Diamantbuurt in gedachten, juweeltjes van gedichten. Vijf beeldend kunstenaars creëerden met de gedichten installaties in de straatramen van buurtbewoners die zo en op vele andere manieren bij het festival betrokken werden. Door de buurt wandelen, ontdekken, ramen kijken en lezen kenmerkten het festival. Fotografisch werd de Diamantbuurt vastgelegd vanuit ditzelfde perspectief. Dit bijzonder vormgegeven boek houdt de essentie daarvan vast in de vorm van de 25 gedichten en de 5 kunstenaars die vertellen over hetgeen hen inspireerde. Inclusief de DVD ‘Dichter in de Buurt’ met 25 registraties van alle dichters, die hun gedicht in de Diamantbuurt op straat voordragen.
Vormgeving Jo Klaps, brusselslof.be
Foto`s Jan Teun van Rees

Tijdschrift voor kunst, cultuur en beleid Boekman 82: Community art
‘Community art slaat een brug tussen kunst en samenleving.’
Anita Twaalfhoven
‘Als je de goede bedoelingen van community art op een rij zet, komt de geur van betutteling je tegemoet.’
Alex de Vries
‘Community art begeeft zich op het sociale, artistieke, geografische en ethische vlak. Dat maakt het interessant, ongrijpbaar en nergens bij in te delen.’
Ida van der Lee
 
Zit community art in een spagaat tussen sociale en artistieke doelstellingen? Is community art een tegenbeweging die de heilige huisjes van de kunstwereld omver schopt? Hoe sterk is het stempel van de kunstenaars bij kunst in de wijken? Gaat het om kunst die niet gewoon maar wel gewoon kunst is? En, schuilt de kern van community art in softcore of in hardcore projecten?
Dichter in de Buurt

Snikheet was het tijdens de opening van de derde editie van het kunst- en poëziefestival ‘Dichter in de Buurt’, in de Amsterdamse Diamantbuurt op 19 september 2009. Onder grote belangstelling van publiek en pers hield burgemeester Job Cohen een openings- toespraak, declameerden dichters, maar ook kinderen, hun poëzie en zorgden flamencogitarist EricVaarzon Morel en zangeres Sinna Casita voor muziek. Locatie was het sfeervolle Smaragdplein.
Vijf weken lang sierden gedichten de ramen van woningen en winkels op de begane grond in vijf straten. ‘Begroet deze verblijf- plaats en begroet wie er eens woonde...’, een dichtregel van de Arabische poëet Djaríer Ibn Atíyya (729 na Chr.), was het thema van het festival. Sieraadontwerper Anke AMO Akerboom en multimedia- kunstenaar Mirko Krabbé, tezamen Ateliers 1-1-9, waren de organisa- toren van ‘Dichter in de Buurt’. Kunsthistorica Erica Kubic onder- steunde het project, evenals een ploeg enthousiaste vrijwilligers.
Het negatieve imago van de wijk, dat is ontstaan in 2004 toen dit deel van de nieuwe Pijp veelvuldig in het nieuws was vanwege relletjes, vandalisme en intimidatie van buurtbewoners door Marokkaanse jongeren, was de twee kunstenaars een doorn in het oog. Niet alleen hen, maar ook het stadsdeel en de woningbouw- vereniging was er veel aan gelegen de beeldvorming drastisch bij te sturen. De buurtbewoners dachten er net zo over.
Het kunstenaarsduo vroeg 25 dichters om een gedicht te schrijven, geïnspireerd door het thema en de stadslocatie. Onder hen waren ‘gevestigde’ namen, zoals Maria Barnas, Fouad Laroui, Rob Schouten, Mustafa Stitou, F. Starik,VrouwkjeTuinman,Victor Schiferli en Menno Wigman.Vijf beeldend kunstenaars verzorgden de presentatie van de gedichten in de vensters van de woningen en winkels. Ook werden aan ramen van hoger gelegen verdiepingen uithangborden bevestigd met afbeeldingen. De kunstenaars trokken de wijk in, belden aan bij woningen en vroegen de bewoners of zij aan het project wilden meewerken. Enthousiaste reacties overheersten.
Daar keek eigenlijk niemand van op, want ook de eerste editie van het project in 2004 was een succes. Het project behelsde toen een aantal versierde ramen en gevels in slechts één straat, maar buurt- bewoners waren razend enthousiast. Ze maakten zelfs een omweg op hun dagelijkse tocht naar de supermarkt om langs de versieringen te lopen.

Structuren blootleggen

Het blootleggen van structuren en verbindingen, daar was het Akerboom en Krabbé toen en nu om te doen. Sociale structuren bijvoorbeeld, tussen de bewoners onderling en tussen bewoners en kunstenaars. Maar ook tussen de wijk en de bezoekers. In de weken en maanden voor het festival van start ging, was er veelvuldig contact met en tussen buurtbewoners. Ze meldden zich spontaan als vrijwilliger en toonden zich betrokken bij de organisatie. De sociale functie van het project kwam op een schrijnende manier naar voren toen een oude mevrouw, die met veel enthousiasme haar raam beschikbaar had gesteld en de kunste- naars daarom in haar woning uitnodigde, onder zwaar verwaarloosde omstandigheden bleek te wonen en zelf onwetend leek van haar situatie.
De officiële term community art en de opleving van dit fenomeen zeggen Akerboom en Krabbé desgevraagd niet zo veel, simpelweg omdat ze zich eigenlijk weinig anders kunnen voorstellen dan dat kunstuitingen en ‘community’ met elkaar verband houden. Zij weten niet beter, hun projecten waren altijd al gericht op de werking van kunst en de sociale effecten ervan. Ook de ‘fysieke’ toeganke- lijkheid speelt daarbij een cruciale rol. Ze hebben moeite met museale tradities, zoals krappe openingstijden. ‘Dichter in de Buurt’ gaf buurt- bewoners en -bezoekers 24 uur per dag de gelegen- heid om te genieten van poëzie, beeldende kunst en natuurlijk van de architectuur van de Amsterdamse School. Ze maken een vergelijking met een van hun eerste ‘projecten’ in 1993, toen zij etalages van de Bijenkorf in Amsterdam inrichtten met poëzie en beeldende kunst, die passanten de gehele dag konden aanschouwen.
Een dag voor de opening van ‘Dichter in de Buurt’ was er nog een relletje. Niet op straat, maar op organisatorisch niveau. Achter het raam van het gebouw waar het veiligheidsteam van stadsdeel Oud-Zuid en de buurtregisseur zijn ondergebracht, was een fruitkast van kunstenaar Frank Starik geplaatst naast een gedicht van MennoWigman. Heel toepasselijk, want het gedicht gaat over geld, toeval en kansberekening. Maar de buurtregisseur vond het kunstwerk te ver gaan. Hij vond de gok- machine aanstootgevend – voor de moslims die in de Diamantbuurt wonen, maar ook voor de gokverslaafden en cliënten van de ‘schuldsanering’ – en vreesde negatieve reacties. Ook de woning- bouwvereniging vond dat er een verkeerd signaal van uitging.Tot spijt van de organisatoren moest de opstelling naar een particulier adres worden verplaatst. Zodra je de naam van de Diamantbuurt laat vallen, staat iedereen zo’n beetje op scherp, merkte Krabbé. De kern van het festival, het bloot- leggen van structuren, van maatschappelijke aard in dit geval, demonstreerde zich op pijnlijke wijze in dit vervelende voorval.
Een fraai vormgegeven catalogus met foto’s en poëzie, inclusief een beeldverslag op dvd, en een website zijn het vaste resultaat van het festival, maar of de sociale contacten na afloop van het project in stand zijn gebleven, weten de organisato- ren niet. Sommige gedichten hangen nog steeds achter de ramen.

Jack van der Leden
is redacteur van Boekman

www.dichterindebuurt.nl

Lark Books werk van Anke AMO Akerboom op pagina's 77 en 315. The classic art of enameling is experiencing a well-deserved renaissance—and it’s stunningly captured in this lovingly curated survey. More than 300 international contemporary artists have contributed museum-worthy pieces, which range in scale from David C. Freda’s Green Slipper Brooch and Harlan W. Butt’s Maine Teapot to large sculptures and public art. Some of the creators take a minimalist approach, using only soft colors and matte finishes, while others exploit the material’s vibrant palette and glass-like surface. The broad technical applications include everything from simple sifting and torch firing to complex cloisonné and plique-à-jour.

Het Labo De catalogus van de tentoonstelling Take a Book van het Labo, bevat 80 foto`s. 40 brilontwerpen en 40 portretten van ontwerper en bril. Een uniek document van een groep ontwerpers en kunstenaars die al meer dan 20 jaar furore maakt.
www.hetlabo.be
Essays:
Johan Valcke (Directeur Design Vlaanderen)
Francis Smets

Het LABO Catalogus van de tentoonstelling Let`s Stick Together in de vorm van een wandelkaart.
Wandelstokken kom je overal tegen: op straat, in musea, tijdens bergwandelingen, in rustoorden, ... Enerzijds utilitair en anderzijds inspirerend ...zo blijkt uit de (kunst-)geschiedenis. Ontwerperscollectief HET LABO zocht voor LET ‘S STICK TOGETHER dan ook bewust de mix van toegepaste en beeldende kunsten op... industrieel werk naast ambachtelijk, conceptueel naast functioneel, ruimtelijk naast grafisch, ... meer dan 100 werken van 80 auteurs uit 8 landen, ... op enkele uitzonderingen na vrijwel stuk voor stuk exclusief gemaakt n.a.v. deze tentoonstelling. Je zal nooit meer op dezelfde manier naar een wandelstok kijken na het zien van ... LET ‘S STICK TOGETHER
Met werk van: Leo Aerts, Anke Akerboom, Philippe Allaeys, Vladimir Arkhipov, Awardt, Bart Baccarne, Giovanni Bauwens, Huub Berger, Jan Carlier, Kurt Carmans, Frank JMA Castelyns, Vic Cautereels, Gaetan Coolen, CuldeSac, Siegfried De Buck, Peter De Meyer, Jo Deneyer, Designoffice Deprez&Verelst, Bob De Moor, Nora De Rudder, Marc de Vree, Annick de Waal, Marijn Dionys, Hugo Duchateau, Peter Firman, Eddy Fontaine, Martien Geladi, Peter Gillis, Willo Gonnissen, Linde Hermans, Saidja Heynickx, Marcel Hoeben, Simon Jones, Hanne Keirse, Jo Klaps, Mirko Krabbé, Kuppers & Wuytens, Eric LaRoye, Hans Le Compte, Chema Madoz, Karl Meersman, Josiane Merken, Pierre Mertens, Peyman Nadirzadeh, Karla Poot, Meltem Eti Proto, Qubus, Rogier Rensen, Rudi Respeel, Ick Reuvis, Katrien Rondelez, Jeff Rutten, Luc Smeets, Gerda Steegmans, Christina Strand, Willy Stuyck, Maxime Szyf, Roeland Tweelinckx, Erwin Vaes, Roel Vandebeek, RoXXXy, Roos Van de Velde, Steve Van den Nieuwenhuysen, Nienke Van der Reijden, Willy Van de Velde, Ira Van de Vondel, Filip Van Dingenen, Ignaas Vanhulst, Lies Van Kerckhove, Luc Vanlessen, Frans Van Praet, Stefan Vanstraelen, Danny Venlet, Twan Verlinden, Peter Vermandere, Roger Vervoort, Maya Vinitsky, Jo Vonk, Johan Walraevens, Daniel Weinberger, Weyers & Borms, Dirk Wijnants + unieke exemplaren uit de collectie van Frans De Bondt
Isbn 9789080826465 / Wettelijk Depotnummer : D/2010/10.734/8 
Vormgeving: Hanne Keirse & Jo Klaps

Wiet Hekking / Wonderwood Exhibition 10 years WonderWood
Over 200 creative friends of WonderWood, architects, artists, designers, journalists, photographers, stylists and writers present their work on small wooden panels as a tribute to 10 years WonderWood.